Factsheet beleidsinformatie Jeugdwet

Bent u gemeenteambtenaar en betrokken bij het jeugdveld? Of bent u werkzaam voor een jeugdhulpaanbieder of een uitvoerder van jeugdbescherming en jeugdreclassering? En wilt u meer weten over beleidsinformatie? Dan is deze factsheet (pdf) (van het Ministerie van Veiligheid en Justitie, het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten) voor u.
NB: de link naar de factsheet is niet meer actief; een  vergelijkbaar kennisdossier is over hoe de jeugdzorg is geregeld biedt Zorgwijzer (update 10-11-2017).

Beoordeling noordelijke Regionale Transitie-arrangementen

Alle 41 regio’s hebben op 31 oktober 2013 hun  Regionaal Transitie Arrangement Jeugd (RTA) ingediend. Het RTA beschrijft de wijze waarop de regio de continuïteit van zorg, infrastructuur en de benodigde omvorming wil regelen. De RTA’s van Groningen, Fryslan en Drenthe zijn alle drie door de Transitiecommissie Stelselherziening Jeugd (TSJ) met ‘code oranje’ beoordeeld. Dat wil zeggen dat met extra maatregelen de afspraken nog tijdig gerealiseerd kunnen worden.

Lees verder voor het commentaar van de Transitiecommissie

Regionale Transitie-arrangementen

Alle regio’s hebben Regionale Transitiearrangementen ingediend

Alle 41 regio’s hebben op 31 oktober 2013 hun  Regionaal Transitie Arrangement Jeugd (RTA) ingediend. Het RTA beschrijft de wijze waarop de regio de continuïteit van zorg, infrastructuur en de benodigde omvorming wil regelen.

De RTA’s voor Fryslan, Groningen en Drenthe

Fryslan en Drenthe hebben ieder een arrangement gemaakt waarbij de voorbereiding in 2014 start en afspraken zijn gemaakt voor 2015 en 2016. Tussentijds zijn evaluatiemomenten ingebouwd om afspraken te herzien of te herbevestigen.
Het RTA Groningen gaat uit van een geleidelijk scenario. Dit betekent dat er niet vanaf 1 januari 2015 voor 100% volgens de nieuwe werkwijze wordt gewerkt, maar dat er een overgangsperiode komt, die loopt tot uiterlijk 1 januari 2018.

Beoordelingen door de Transitiecommissie Jeugd in drie categorieën

De Transitiecommissie Stelselherziening Jeugd (TSJ) onderscheidt drie verschillende categorieën:

  1. regio’s die of al met aanbieders afspraken hebben gemaakt over zorgcontinuïteit en behoud van zorginfrastructuur of met helderheid over het beschikbare budget snel tot afspraken kunnen komen (“code groen”);
  2. regio’s die met extra maatregelen, processtappen en voorbereidende werkzaamheden nog tijdig deze afspraken kunnen realiseren (“code oranje”);
  3. regio’s waar de TSJ niet verwacht, ook niet wanneer helderheid is over de budgetten, dat tijdig afspraken met aanbieders gemaakt kunnen worden (“code rood”).

De drie RTA’s in het noorden zijn door de Transitiecommissie alle drie beoordeeld in de categorie 2. Landelijk valt overigens 80% van de RTA’s in deze categorie.  De Transitiecommissie oordeelt dat Drenthe het verst gevorderd is van de drie noordelijke regio’s.

Tekst beoordelingen van de drie noordelijke RTA’s

Drenthe
Het RTA is het resultaat van een proces van samenwerking van aanbieders, gemeenten en Bureau Jeugdzorg. De regio kent al enkele jaren een intensieve samenwerking op het gebied van jeugd, die de regio in staat stelt om in het RTA nadrukkelijk een brug naar de transformatiedoelstellingen te maken. De regio heeft te maken met een groot verschil tussen het budget van de meicirculaire 2013 en de gegevens van de uitvraag bij aanbieders. Daarom kunnen nu geen definitieve budgettaire afspraken worden gemaakt. Het samenwerkingsproces is zo goed dat dit snel kan plaatsvinden na het verkrijgen van helderheid over het macrobudget.

Friesland
De regio licht toe in de laatste weken vooral bestuurlijk belangrijke stappen gezet te hebben en dat ook de gesprekken met aanbieders gevorderd zijn. De regio biedt een afnamegarantie van 80 % en zal nadrukkelijk monitoren of aanbieders in de problemen komen teneinde hulp te kunnen bieden . De gemeenten willen met de continuïteit van passende zorg en voortgang van de omvorming (transformatie) als primaire doelstelling bijdragen aan het beperken van de mogelijke frictiekosten bij de aanbieders.Aanbieders geven aan dat zij op grond van dit RTA geen garanties voor de behorende ombuigingen (bijvoorbeeld: “mens volgt taak”) te  kunnen bieden als er geen aanvullende afspraken worden gemaakt. De aanbieders blijven wel met de regio in gesprek voor het vinden van oplossingen. De regio geeft aan dat zij het maken van concrete afspraken in de tijd naar voren trekt.

Groningen
De regio geeft aan dat het grootste probleem voor het maken van budgetafspraken de onhelderheid is over het macrobudget. Niet alleen heeft deze regio te maken met een grote discrepantie tussen het budget van de meicirculaire 2013 en de gegevens van de uitvraag, maar de regio kent een relatief hoog PGB-gebruik.
De samenwerking met de aanbieders is in korte tijd aanzienlijk geïntensiveerd met een ‘kernteam’ van de aanbieders. Ook heeft de regio een strak tijdpad opgesteld voor de concretisering van het RTA.

Planning

De uitwerking van de bestuurlijke, inhoudelijke, juridische en financiële kaders in Friesland vindt voor 31 december 2013 plaats. Dat is de uiterlijke datum waarop aan de potentiële aanbieders de kaders en randvoorwaarden voor het Omvormingsplan bekend wordt gemaakt. De aanbieders krijgen vervolgens de tijd tot april 2014 om met een omvormingsplan  te komen. In dit aanbod moet de transformatie zichtbaar worden.  De omvormingsplannen zullen worden getoetst door de gemeenten.
Via het omvormingsplan wordt een geleidelijke transformatie van de jeugdzorg mogelijk gemaakt. In het vervolgproces zijn zowel voor het RTA als het omvormingsplan periodieke evaluatiemomenten opgenomen. Mocht het omvormingsplan niet voldoen, dan behouden de gemeenten zich het recht voor om, passend binnen de wettelijke kaders, de transformatieperiode te laten eindigen op 31 december 2015.

In Drenthe presenteren zorgaanbieders uiterlijk in april 2014 een transformatieplan waarin zij de gewenste complete zorginfrastructuur, hun aandeel en inzet ten behoeve van de kwaliteitsverbetering van de preventie dienstverlening
en de gestelde transformatiedoelen uitwerken.
De betrokken zorgaanbieders hebben in dit regionale transitiearrangement afgezien van een nadere duiding van hun budgettaire aandeel binnen het jeugdzorgbudget voor 2015 en 2016; die toedeling komt aan de orde in het genoemde transformatieplan. In het RTA Drenthe worden de maatwerkarrangementen, die per cliënt worden samengesteld en passen binnen de sluitende ketenjeugdzorg als essentie voor de transformatie beschouwd. Het uiteindelijke doel van de transformatie jeugdzorg is dat er (vroegtijdig) breder naar de vraag van de cliënt gekeken en geluisterd wordt en dat de preventieve dienstverlening een groter deel van de totale zorgvraag op kan lossen.

Voor de uitwerking van het RTA Groningen is een transformatieagenda opgesteld.
In Groningen zijn veel zorgen geuit over (te weinig) financiële middelen voor een goede uitvoering.

Succesfactoren RTA

De Transitiecommissie Stelselherziening Jeugd ziet het opbouwen van ‘vertrouwen’ als een basisvoorwaarde voor succes. Regio’s die hebben geïnvesteerd in ‘goed opdrachtgeverschap’, in de verbinding tussen transitie en transformatie, in een goede informatiepositie en in duidelijke, meerjarige afspraken.
Wanneer in een RTA afspraken gemaakt worden tussen gemeenten, aanbieders, Bureaus Jeugdzorg en huidige financiers voor de jaren 2014, 2015 en 2016, dan vormt het arrangement een stevige samenwerkingsbasis voor de toekomst. Niet alleen spreekt hier vertrouwen in elkaars positie uit, maar ook biedt het partners de mogelijkheid afspraken te maken over kennisoverdracht, transformatie en zorgcontinuïteit. Aanbieders kunnen hiermee op een verantwoorde wijze invulling geven aan hun taakstelling en daarmee de frictiekosten beperken: want men weet waar men aan toe is voor de komende jaren.

Gemeenten sterke behoefte aan inzicht in het budget

De TSJ herhaalt haar aanbeveling dat het Rijk uiterlijk 1 december 2013 zodanig beter inzicht in het budget van gemeenten voor 2015 geeft, dat dit voldoende basis is voor gemeenten, aanbieders en BJZ’s om concrete afspraken over zorgcontinuïteit te maken.

Over JAN

NB: de website van JAN wordt vanaf januari 2018 niet meer geactualiseerd.

Wilt u advies over jeugdbeleid dan kunt u nog steeds contact opnemen met Els Kornelis of Marieke Berghuis via het contactformulier.

Effectief jeugdbeleid en jeugdzorgbeleid

Onafhankelijk, praktisch en verbindend

Jeugdadvies Noord is een netwerk van zelfstandige professionals en gespecialiseerde bureaus die gemeenten en maatschappelijke organisaties ondersteunen bij het ontwikkelen van jeugd(zorg)beleid, met name bij de transitie van jeugdzorgtaken van de provincie naar de gemeenten. Wij helpen gemeenten en maatschappelijke organisaties om goede en betaalbare zorg  te organiseren en te voldoen aan de nieuwe wettelijke eisen.

Onderzoek en beleidsontwikkeling

Wij ondersteunen organisaties bij het (verder) ontwikkelen van beleid:

  • Jeugdbeleid
  • Beleidsontwikkeling wijk- en gebiedsteams
  • Versterking van sociale teams en Centrum Jeugd en Gezin in de samenleving
  • Transitie en transformatie van provinciale jeugdzorg naar gemeenten

Transitie jeugdzorg

Beleidsontwikkeling

JAN helpt gemeenten en maatschappelijke organisaties met:

  • Verdere ontwikkeling Centrum voor Jeugd en Gezin
  • Versterking ketensamenwerking
  • Verdere ontwikkeling van zorgcoördinatie in gezinnen
  • Preventief beleid jeugdzorgproblematiek
  • Beleidskeuzes voor inkoop van zorg en behandeling
  • Het versterken van de sociale steun van ouders (Civil society)
  • Invulling van de regierol van gemeenten en kostenbewust beleid

Onderzoek

JAN helpt gemeenten en maatschappelijke organisaties met:

  • In kaart brengen aard en omvang van de problematiek met betrekking tot kinderen en jongeren op gemeentelijk/ regionaal niveau
  • Inventarisatie aansluiting vraag en aanbod
  • Onderzoek naar versterking Centrum voor Jeugd en Gezin (evaluatie ketensamenwerking, bereik van ouders, kinderen, jongeren)
  • Onderzoek en advies over een goede implementatie van de decentralisatie van jeugdzorg, AWBZ en Wet werken naar Vermogen

Expertise

De professionals van JAN hebben allen uitstekende netwerken en ruime kennis en ervaring op het sociaal economisch domein in Noord Nederland waardoor zij in staat zijn echt maatwerk te leveren. De kennis en ervaring ligt zowel op het gebied van jeugd(-beleid) als op daarmee samenhangende beleidsterreinen zoals onderwijs, arbeidsmarkt, welzijn, zorg en veiligheid. Hierdoor kan het jeugdbeleid echt integraal worden.
Door goede contacten met universiteiten (UvA en RUG) kunnen de adviseurs van JAN gebruik maken van de nieuwste wetenschappelijke inzichten en deze toepassen in de lokale en regionale praktijk.

Ervaring in Noord Nederland

De adviseurs wonen en werken verspreid over het noorden van het land en hebben ruime ervaring om te werken voor en met gemeenten en maatschappelijke organisaties in Friesland, Groningen en Drenthe.

To-the-point resultaat

JAN levert degelijk onderbouwde, heldere analyses en to-the-point, uitvoerbare adviezen, waarvoor draagvlak is of kan worden verkregen.

Uitgevoerde opdrachten:

Beleidsadvisering

  • Kansfondsproject Appingedam (samenwerkingsproject van 12 organisaties om kinderen meer kansen te geven)
  • “Meer samenwerking, minder Armoede”, armoedebeleid 2015-2018 gemeente Appingedam
  • Opstellen beleidsplan Jeugdhulp voor gemeenten
  • Opstellen meerjaren beleidsplan Jeugdhulp gemeente Oldambt, gemeente Stadskanaal, gemeente Vlagtwedde en gemeente Bellingwedde ( mei 2014 tot aug. 2014)
  • Beleidsadvisering jeugdzorg, gemeente Ooststellingwerf en samenwerking met Weststellingwerf en Opsterland (vanaf april 2013 tot januari 2015)
  • Waarneming CJG-cöordinator CJG Ooststellingwerf ( van mei 2013 tot januari 2014)
  • Beleidsadvisering leerplicht en voortijdig schoolverlaten voor de gemeente Steenwijkerland
  • Ontwikkeling jeugdbeleid en jongerenparticipatie voor de gemeente Emmen en Hoogezand-Sappemeer
  • Beleidsnota gemeentelijk onderwijs (achterstandenbeleid) voor de gemeente Coevorden
  • Ontwikkeling strategische schoolplannen voor VO-scholen in de gemeenten Groningen, Appingedam, Delfzijl en Terschelling
  • Advisering over samenwerking tussen basisscholen en kinderopvang in de gemeente Haren en gemeenten in N.O. Drenthe
  • Ontwikkeling en invoering en borging van kwaliteitszorg op scholen voor voortgezet onderwijs in de gemeente Groningen en diverse gemeenten in de provincies Groningen en Friesland
  • Beleidsadvisering rond jongeren op de arbeidsmarkt voor gemeenten in Noord-Nederland.

Onderzoek

  • Evaluatie ketensamenwerking op het terrein van jeugd en gezin voor de gemeente Borger-Odoorn
  • Visitatie jongerenwerk in de gemeente Leeuwarden
  • Onderzoek naar versterking van individuele steunnetwerken in Friesland
  • Onderzoek naar uitvoering van de WMO in Friesland
  • Onderzoek voor de decentralisatie van de AWBZ in Friesland
  • Beleidsonderzoek naar ontwikkeling van primair onderwijs in de gemeente Bedum in relatie tot bevolkingskrimp
  • Inventarisatie cijfers over het sociale domein van de gemeente Emmen t.b.v. wijk- en dorpsgericht werken, o.a. over jeugdzorg, brede school, peuterspeelzalen, jeugdwerkloosheid, risicogroepen en veiligheid
  • Tevredenheidsonderzoeken op scholen onder leerlingen, ouders en personeel over de kwaliteit van het onderwijs
  • Evaluatieonderzoek werkprocessen in de gehandicaptenzorg

Overige

  • Begeleiding ‘zwakke’scholen voor verbetering onderwijs en organisatie
  • Stage- en scriptiebegeleiding master-studenten Orthopedagogiek aan Universiteit van Amsterdam
  • Organisatie van werkconferenties en expertmeetings
  • Onafhankelijk voorzitter bij conferenties en werkbijeenkomsten
  • Coaching van beleidsmedewerkers van gemeenten